پايه دوم	پايه ششم
درس يك و دو	درس يك و دو
درس سه و چهار	درس سه
	درس چهار

---

کاغذ لیتموس (پی اچ) بسازیم! موادی وجود دارد که قابلیت تغییر رنگ دربرخورد با محیطهای اسیدی و بازی دارند. این مواد اصطلاحا «PH indicator» ، یا معرف PH نامیده می شوند. برای مثال «فنول فتالئین» و «بروموتیمول بلو» استفاده میشود. معمولا برای اندازهگیری PH از کاغذهای مخصوص آغشته به معرف استفاده می کنند. این کاغذها وقتی که در محلولهای اسیدی یا بازی فرو برده میشوند، بلافاصله دچار تغییر رنگ میشوند. در این مورد کاغذ لیتموس (یا ترنسل) برای همه شناخته شده است. . امروزه اندازهگیری PH بوسیلهی ابزارهای الکترونیکی مثل «PH متر» امکانپذیر شده است. کاغذ لیتموس : لیتموس مادهای است که از گلسنگهای خاصی بدست میآید.لیتموس قابلیت این را دارد که در مقابل مواد اسیدی به رنگ قرمز و در مقابل مواد بازی به رنگ آبی در آید. در بستهبندی کاغذ لیتموس یک مقیاس رنگی وجود دارد که رنگ کاغذ در PH مورد نظر را نشان میدهد. استفاده از کاغذ لیتموس : استفاده از کاغذ لیتموس بسیار ساده است. ابتدا گوشهی انتهای کاغذ را در مایعی که میخواهید آزمایش کنید فرو ببرید و به سرعت خارج کنید. PH مایع با مقایسه رنگ کاغذ با جدول رنگی یا مقیاس در اختیارتان مشخص میشود. PHمتر : وسیلهای الکترونیکی است که بخش حبابی شکل آن حساس به غلظت یون هیدروژن موجود در محلول مورد آزمایش است. سیگنالی که بوسیلهی حباب ایجاد میشود تقویت شده و به نمایشگر فرستاده میشود. قبل از استفاده از PHمتر باید آن را ست (استاندارد) کرد. برای این کار الکترود آن را در محلول بافربا PH معلوم قرار میدهیم. اگر PH دقیق رانشان ندهد دستگاه را روی PH اسمی بافر، به کمک دکمههای روی نمایشگر تنظیم میکنیم . عصارهی کلم قرمز یک معرف ! همانطور که دیدیم اسید و باز قابلیت تغییر رنگ مواد مشخصی را دارند. این مسئله در مورد عصارهی کلم قرمز هم صادق است. این مایع دارای رنگ آبی مایل به بنفش است، ولی در مقابل مواد اسیدی به رنگ قرمز و در مقابل مواد بازی به رنگ سبز و حتی زرد در میآید. بگذارید ببینیم چطور میتوان از عصارهی کلم برای اندازه گیری PH مواد مختلف استفاده کرد. کلم قرمز را میتوانید در فصل زمستان و بهار به راحتی پیدا کنید. آن را به قطعات کوچک برش بزنید . و در ظرفی بریزید. مقداری آب بر روی آن بریزید تا اندازهای که سطح کلمها را بپوشاند. حدود نیم ساعت آن را بجوشانید و بگذارید سرد شود. عصاره کلم را در ظرف کوچکتری بریزید. کلمها هم قابل مصرف هستند و میتوانید در غذا مصرف کنید. از عصارهی کلم قرمز به عنوان معرف در فاز مایع استفاده کنید. چند قطره از مایع را روی یک سطح سفید بریزید و تغییر رنگ آن را هنگامی که با سرکه و جوش شیرین ترکیب میشود ببینید. میتوانید مشاهده کنید که این مایع در مقابل سرکه یا آب لیمو، قرمز و در مقابل جوش شیرین به رنگ سبز در میآید. یک سانتیمتر عصاره را در لیوان شفافی بریزید. لیوان را تا نصفه از آب پر کنید. حالا مقداری سرکه در آن بریزید و تغییر رنگ آن را مشاهده کنید. آزمایش را دوباره تکرار کنید و این بار به جای سرکه از جوش شیرین استفاده کنید. آمادهسازی کاغذ PH با عصاره ی کلم قرمز : مقداری کاغذ صافی سفید (porous) ببرید و آنها را در عصاره غوطهور کنید تا کاملا عصاره به خورد کاغذ برود. بعد از نیم ساعت کاغذها را خارج کنید و کنار بگذارید تا خشک شود. بعد آنها را بصورت نوارهای کوچک ببرید. میتوانید آنها را ماهها نگه دارید. اگر میخواهید عصاره کلم را نگه دارید آن را در یخچال بگذارید چون بعد از مدتی فاسد خواهد شد. خوب حالا زمان آن رسیده که از کاغذهای PH دستسازمان استفاده کنیم.

سوالات متن درس دوم علوم تجربی ششم دبستان

طرح سوالات از: آقااحمدی - وبسایت ششم دبستان

1چهار روش ثبت و نگهداری اطلاعات توسط گذشتگان و نیاکانمان را بنویسید

روی دیوار غار-روی چوب – روی چرم-روی سنگ

2-مزایای ثبت و ذخیره ی اطلاعات روی سنگ و چوب و دیوار غارها را بنویسید

این اطلاعات برای مدت زیادی باقی می مانند وبر اثر عوامل طبیعی دیر تر از بین می روند

3-ثبت و ذخیره ی اطلاعات بر روی سنگ و چوب و دیوارغارهاچه معایبی دارد؟

نوشتن بر روی این مواد کار دشواری است.حمل و نقل این مواد سخت است.برای همه ی افراد قابل دسترس نیست.با توجه به افزایش جمعیت ثبت همه ی اطلاعات مقدور نیست

4-چرا انسان به فکر روش های جدید برای ثبت و ذخیره ی اطلاعات افتاد؟

چون جمعیت کره ی زمین افزایش یافت و اطلاعات علمی و آثارفرهنگی و اجتماعی زیاد شد و روش های قدیمی برای ثبت و ذخیره ی اطلاعات کافی نبود

5-مواد طبیعی را تعریف کنید.موادی مانند سنگ و چوب و چرم که در طبیعت یافت شوند و انسان ها بدون اینکه تغییر زیادی در آنها ایجاد کنند قابل استفاده باشندمواد طبیعی نامیده می شوند.

6-بیشتر مواد و وسایلی که امروزه از آنها استفاده می کنیم طبیعی اند یا مصنوعی؟ مصنوعی

7- به چه موادی مواد مصنوعی می گویند؟

بیشتر مواد و وسایلی که امروزه ما از آنها استفاده می کنیم و به طور طبیعی یافت نمی شوند بلکه آنها را از مواد موجود در طبیعت می گیرند به این مواد مواد مصنوعی می گویند

8-چهار ماده ی مصنوعی را نام ببرید

داروهای شیمیایی-لاستیک-پارچه-کاغذ ومدادو...

9-کاربردهای مختلف کاغذ در زندگی روزمره را بنویسید

پول(اسکناس)-کتاب و دفتر-در عکاسی-در بسته بندی مواد-روزنامه وانواع فیش های بانکی و...

10-مسلمانان در چه تاریخی و در کجا به دانش ساخت کاغذ دست یافتند؟

700سال پیش از میلاد مسیح در سمرقند

11-ماده ی اصلی و خام مورد نیاز برای ساخت کاغذ چیست؟ چوب

12- به غیر از چوب از چه مواد دیگری می توان کاغذ تهیه کرد؟ نیشکر پنبه و...

13-کدامیک از اجزای تشکیل دهنده ی درخت برای تهیه کاغذ مناسب است؟

ساقه و تنه ی محکم و شاخه های چوبی رختان تنومند

14-مراحل مختلف تبدیل چوب به کاغذ را با ذکر نوع تغییر نام ببرید

بریدن درخت(فیزیکی) جداکردن پوست(فیزیکی) چیپس کردن چوب(فیزیکی) خمیر کردن و افزودن مواد شیمیایی(شیمیایی) خشک کردن خمیر و تبدیل به کاغذ(فیزیکی)

15- در صنعت کاغذ سازی چگونه رنگ زرد چوب را از بین می برند؟ با افزودن مواد شیمیایی رنگ بر مانند کلر یا آب اکسیژنه

16-دو نمونه از نکات ایمنی که هنگام استفاده از آب اکسیژنه باید رعایت کرد را بنویسید

از تماس آب اکسیژنه با پوست بپرهیزیم-آب اکسیژنه را در جای تاریک قرار دهیم

17-نام 3 ماده ی سفید کننده و رنگ بر را بنویسید

آب اکسیژنه- کلر- آب ژاول

18-برای تهیه ی کاغذ با ویژگی های مختلف چه باید کرد؟

مواد شیمیایی مختلف به کاغذ بیافزاییم

19-مراحل مختلف بازیافت کاغذ را نام ببرید

جمع آوری-بسته بندی و پرس –خرد کردن-خمیر کردن

20-مهم ترین فایده ی بازیافت کاغذ چیست؟

حفظ منابع طبیعی مانند جنگلٰ آب و ...

21-برای جلوگیری یا کاهش اثرات قطع بی رویه ی درختان و تخریب جنگل چه راههایی پیشنهاد می کنید؟

کاشتن درخت-صرفه جویی در مصرف کاغذ و خود داری از اسراف-استفاده از روشهای جایگزین مانند عابر بانکها به جای پول و چک .رایانه و...

طرح سوالات از: آقااحمدی - وبسایت ششم دبستان

استفاده از مطالب فقط با ذکر صلوات بر محمد و آل محمد

بسمه تعالی

اهداف آموزش رياضی

۱-کسب دانش ضروری:مفاهيم جمع ،تفريق ،ضرب وتقسيم يک نياز روزمره

هستند که برای زندگی آينده به آن احتياج داريم

۲-کسب مهارت ضروری :مهارتها مجموعه ای از توانايی ها هستند که

پرورش آنها در دانش اموزان،به منزله آموختن (راه يادگيری)به آنان

تلقی می شود

مهارتها عبارتند از: ۱-حل مسئله ۲-استدلال وکشف ۳-فرضيه سازی ونظريه

پردازی ۴-استفاده از ابزارو فناوری ۵-تخمين وتقريب عددی ۶-اندازه

گيری ۷-استفاده از نمودار وشهود هندسی ۸-محاسبات عددی وعمليات

ذهنی ۹-الگويابی ومدل سازی ۱۰ -شمارش

مهارتها آموزش دادنی هستند و گسترش آنهابه زمان نياز داردمثلا

وقتی معلم از دانش آموز ان می خواهد استدلال خود را بيان دارند يا

راهبر دهای تخمين زدن وراهبردهای محاسبات ذهنی خود را بگويند يا

بنويسند،ابتدادانش آموزان حتی منظور معلم را نيز نمی فهمند اما

پس از چند مثال وتوجه به نحوه استدلال وبيان معلم کم کم می توانند

توانايی خود رادر اين مهارتها نيز نشان دهند

به نام خدا

کتابچه آمار و احتمال

تاليف:فاطمه ملکی

مقدمه

همه ی ما درهرروز در رسانه هايی چون راديو،تلويزيون،در روزنامه ها ودر محيط

کارخود با کلماتی چون آمار،سرشماری ونمونه برخورد می کنيم ويا در سخنان معمول خود

گاهی کلمه ی احتمال را به کار می بريم.

در اين مجموعه قصد داريم به طور مختصرواصولی به بحث وبررسی در مورد آمار

واحتمال ومفاهيم مربوط به آن ها بپردازيم.

اين کتاب شامل دو فصل وهر فصل شامل چند بخش است :عنوان بخش اول آماروعنوان

بخش دوم احتمال است.

در هر فصل بعد از توضيح هر مفهوم سوال يا سوالاتی از خواننده پرسيده می شود وپاسخ

اين سوالات در پايان کتاب با عنوان پاسخنامه بيان شده است.

فصل اول: آمار

ادبیات فارسی	نمونه سوالات فارسی ششم دبستان
آزمون ورودی ریاضی ششم ابتدایی	ریاضی ششم ابتدایی
نمونه سوال علوم تجربی ششم ابتدایی - مهرماه	نمونه سوالات دروس اول و دوم درس علوم تجربی ششم دبستان
درس علوم ششم ابتدایی - نیرو 1	درس علوم ششم ابتدایی - نیرو 2
درس علوم ششم ابتدایی - میکروسکوپ	درس علوم ششم ابتدایی - سفر
درس علوم ششم ابتدایی - سرگذشت دفتر من	درس علوم ششم ابتدایی - خیلی بزرگ ، خیلی کوچک
فرم بررسی دروس فارسی ششم ابتدایی 1	فرم بررسی دروس فارسی ششم ابتدایی 2
نمونه تکلیف درس فارسی ششم ابتدایی	راهنمای درس به درس علوم تجربی پایه ششم ابتدایی
اجتماعی ششم ابتدایی- درس اول	درس اجتماعی ششم ابتدایی- درس دوم
ریاضی ششم ابتدایی - فصل اول کسر متعارفی - جمع و تفریق	درس ریاضی ششم ابتدایی - فصل اول کسر متعارفی - ضرب و تقسیم
درس ریاضی ششم ابتدایی - فصل دوم عددهای اعشاری - نمایش اعشاری عددها	درس ریاضی ششم ابتدایی - فصل دوم عددهای اعشاری -جمع و تفریق و ضرب عددهای اعشاری
درس ریاضی ششم ابتدایی - فصل دوم عددهای اعشاری - تقسیم یک عدد بر عددهای طبیعی	درس ریاضی ششم ابتدایی - فصل دوم عددهای اعشاری - تقسیم یک عدد بر عددهای اعشاری
درس ریاضی ششم ابتدایی - فصل دوم عددهای اعشاری - راهبرد الگویابی

منبع: گروههای آموزشی کاشان

1. درس فارسی در هفته چند ساعت برنامه ریزی و هر درس تا چه مدت تدریس می شود؟ فارسی پایه ی ششم پنج ساعت در هفته است و بهتر است هر روز یک ساعت در برنامه به آن اختصاص داده شود هر چند که می توان به جای یک روز ، دو ساعت در یک روز نیز برنامه ریزی شودو هر درس به طور کامل به مدت 7 یا 8 جلسه تدریس می شود. ۲. تدریس یک جلسه ی فارسی معمولاً چگونه است ؟ برای تدریس یک جلسه نمی توان محتوای ثابتی را در نظر گرفت ولی معمولاً به این صورت است که جلسه ی اول متن درس و خودارزیابی آن و مابقی در جلسات بعدی تدریس می شود ولی باز به شرایط و زمانبندی کلاسی بستگی دارد. ۳. آیا در شروع تدریس ، متن درس بایستی توسط معلم خوانده شود؟ هر چه قدر سعی کنیم خود دانش آموز برای خوانش و درک مطلب متن استقلال داشته باشد بهتر است ولی برای متون ادبی و سنگین تر از لحاظ درک مطلب ، خود معلم و یا سی دی گویا شروع کننده ی خوانش متن خواهد بود تا درک مطلب بهتر و صحیح تر صورت گیرد. ۴. آیا لازم است معانی شعر و یا کلمات سنگین درس توسط دانش آموز در کتاب نوشته شود ؟ این کار به هیچ عنوان انجام نمی گیرد زیرا با این کار راه تلاش دانش آموز برای درک مطالب گرفته می شود و آن ها در درک مطلب به معلم وابسته خواهند بود بلکه بهتر است با خوانش چند بار ابیات و یا جملات، از دانش آموزان سوالاتی پرسیده شود تا برداشت خودشان را بیان کنند و اگر لازم باشد خودشان به واژه نامه ی انتهایی کتاب مراجعه کنند. ۵. درس فارسی در طول پنج جلسه در هفته چگونه برنامه ریزی می شود؟ برای این کار محدودیت خاصی وجود ندارد زیرا هر دو کتاب اهداف ادبیات فارسی را تکمیل می کنند ولی می توان با توجه به شرایط کلاسی هر کدام از کتاب های فارسی را برای ساعت خاصی برنامه ریزی کرد ولی بهتر آن است که هر دو کتاب همراه دانش آموز باشد تا در شرایط لازم هر دو کتاب طبق زمان بندی آن تدریس گردد یعنی در برنامه به طور کلی فارسی(خوانداری و نوشتاری) گنجانده شود. ۶. آیا نیازی به دفتر املا( تقریری) و یا انشا با موضوع آزاد(یا تمرین بندنویسی) است ؟ تمرین های املایی و انشایی کتاب محدود است لذا جهت تکمیل و یا تقویت املا و انشا دفتری منظور می گردد و هر دوهفته یک بار املای تقریری یا انشا با موضوع آزاد برنامه ریزی می شود.(یک هفته در میان املای تقریری و هفته ی بعد به جای آن درس انشا با موضوع آزاد). فراموش نشود با توجه به شرایط و نیاز هر کلاس می توان به هر هفته یک ساعت املای تقریری افزایش داد. ۷. ارزشیابی صحیح املای فارسی چگونه صورت می گیرد؟ می توان در هر زمان و به هر گونه حتی با یک سوال یا یک املای تقریری ارزیابی انجام داد ولی بهترین و اصولی ترین ارزیابی این درس به این صورت است که ده نمره به املای تقریری و ده نمره سوالاتی ارائه گردد که به املا مربوط می شود. ( مانند صفحات دوم فارسی نوشتاری) ۸. ارزشیابی صحیح انشای فارسی چگونه صورت می گیرد؟ می توان در هر زمان و به هر گونه حتی با یک سوال یا یک موضوع انشا و یا با نوشتن یک بند ارزیابی انجام داد ولی بهترین و اصولی ترین ارزیابی این درس به این صورت است که ده نمره به موضوع انشا و ده نمره سوالاتی ارائه گردد که به انشا مربوط می شود. (مانند صفحات سوم فارسی نوشتاری) ۹. تا چه میزان حفظ شعر مورد تاکید است ؟ با حفظ شعر دانش آموزان به اهدافی چون التذاذ روحی و فضای همخوانی ، تقویت حافظه ، درک معنایی اشعار ، گسترش واژگان ، آشنایی با شعر کهن و نو و... می رسند که معلم می تواند با راه های مختلفی دانش آموزان را به حفظ شعر کمک و راهنمایی نماید ولی در این میان به تفاوت های فردی دانش آموزان و مدت زمان لازم برای حفظ شعر توجه می شود. ۱۰. آیا لازم است دانش آموزان همه ی اشعار بخوان و حفظ کن را از حفظ بخوانند ؟ حفظ همه ی اشعاربخوان و حفظ کن مورد انتظار است ولی با توجه به تفاوت های فردی حفظ تا دو مورد در آزمون شفاهی فارسی کفایت می کند. ۱۱. آزمون شفاهی فارسی پایه ی ششم چگونه صورت می گیرد؟ این آزمون چون به صورت شفاهی انجام می گیرد فعالیت ها و توانمندی دانش آموزان در گذشته یا در طول مدت ارزیابی کمک زیادی به نمره ی این درس خواهد کرد ولی در مجموع خوانش صحیح از روی متن ، درک مطب (کلمات ، شعر و متن)، حفظ شعر و ... بیست نمره این درس را رقم می زنند. فراموش نگردد فقط دو نمره از این بیست نمره به حفظ شعر اختصاص داده می شود. ۱۲. آیا از متن های بخوان و بیندیش نیز می توان به دانش آموزان املا گفت ؟ در املا (نوشتن شکل خطی )یک اصل وجود دارد و آن این که هر متنی را که آموزش داده باشیم و از روی آن چند بار خوانده و تمرین شده باشد املاگفتن از آن مانعی ندارد هر چند آن متن به صورت نظم(شعر) باشد. ۱۳. آیا از متن اشعار بخوان و حفظ کن می توان در آزمون های کتبی استفاده کرد ؟ خیر، با توجه به اهدافی که برای این نوع اشعار اشاره شد درک مطلب و یا برداشت دانش آموزان از ابیاتِ این گونه اشعار در آزمون های کتبی مناسب نیست هر چند درک مطلب و یا برداشت دانش آموزان از ابیات این اشعار در کلاس درس صورت می گیرد. ۱۴. آیا در املا با نگذاشتن علامت تشدید روی کلمات تشدیددار غلطی محسوب می گردد ؟ به هیچ وجه غلط محسوب نمی شود زیرا که تشدید از عناصر آوایی یک نوشته محسوب می شود و مانند حرکات کوتاه ـَـِـُـ صرفاً به خوانش صحیح متن کمک می کند و ننوشتن آن غلطی محسوب نمی گردد . مانند : می برد ـ بنا ؛ (حتی بهتر است علامت تشدید توسط مصحح روی کلماتی که تشدید نگذاشته اند نوشته نشود تا متن دانش آموز از لحاظ روانی ، خدشه دار به نظر نیاید) ۱۵. انجام فعالیت های کتاب فارسی در منزل مانعی ندارد؟ انجام این فعالیت ها به صورت انفرادی یا گروهی در کلاس درس پس از تمرین و توضیح نمونه هایی از آن و با نظارت معلم و یا سرگروه ها ، مورد انتظار است . ۱۶. آیا دانش آموزی که در جمله سازی از کلمات به جای یک جمله ، دو ویا بیشتر جمله می سازد اشتباه گرفته شود ؟ همان طور که می دانیم جمله سازی مقدمه انشانویسی است و جمله سازی با اهداف فهم ، کاربرد کلمه و رعایت نکات دستوری انجام می شود و دانش آموزی که جملاتی با توجه به این اهداف هر چند بیش از یک جمله می سازد به اهداف آن رسیده است هر چند هم اگر صرفاً یک جمله خواسته شده باشد نیز می تواند یک هدف باشد ولی بهتر است در آزمون های رسمی غلطی محسوب نگردد تا حق دانش آموز ضایع نگردد. ۱۷. اگر در جمله سازی به جای کلمه ی مورد نظر، ترکیبی از آن با کلمه ای، جمله بسازد چگونه عمل شود ؟ همان طور که می دانیم جمله سازی مقدمه انشانویسی است و جمله سازی با اهداف فهم ، کاربرد کلمه و رعایت نکات دستوری انجام می شود و دانش آموزی جمله سازی خود را حتی با گسترش واژگان از طریق پیداکردن کلمات مناسب برای ترکیب آن می سازد به اهداف آن رسیده است وغلط گرفتن از آن صحیح نیست مانند:«کتابِ مناسب» به جای «کتاب».کلمه مورد نظر از لحاظ معنایی در هر دو کلمه تفاوتی نکرده است ولی نباید کلمه به کلمه دیگر با معنای متفاوت تبدیل گردد به طور مثال به جای کلمه « کتاب» کلمه «کتابخانه» در جمله سازی مناسب نیست. ۱۸. دانش آموزانی که در بند نویسی مشکل دارند چه باید کرد؟ در ابتدا این تمرین با موضوع های ساده توسط دانش آموزان تمرین می گردد و اصول و یا مراحل بند نویسی را آموزش می دهیم. به طور مثال : قدم اول در بند نویسی تعیین موضوع و یا ایده اصلی است که دانش آموز در ضرب المثل باید سعی کند موضوع اصلی را در ابتدا درک کند بعد از او می خواهیم در مرحله ی بعد موضوع های کوچک تر (موضوع های محدود کننده موضوع اصلی) که می توان برای موضوع اصلی در نظر گرفت را در چند کلمه بیان کند و بعد می خواهیم یکی از این ریزموضوع ها را با آوردن مثال و ... بسط و گسترش دهد و با یک جمله ، پایان خوبی برای بند خود داشته باشد.... بهتر است بند ها توسط دانش آموزان خوانده شود تا با روش قضاوت عملکرد ، معیارهای مناسبی برای بندنویسی مناسب، داشته باشند. ۱۹. اصطلاحات دستوری و یا نکات آموزشی بیشتر تا چه میزان لازم است معرفی گردد؟ در این کتاب ، در حد پایه اصطلاحات دستوری و نکات لازم برای آموزش آورده شده است و مابقی برای سال های آتی برنامه ریزی می شود و اشاره بیش از حد و دور ماندن از اهداف اصلی (تقویت مهارت های زبانی و فرازبانی) و حفظ اصطلاحات و تعاریف مناسب نمی باشد هر چند که می توان به عنوان تحقیق و پژوهشی ساده توسط دانش آموزان، این امر در حد ضرورت خواسته شود. ۲۰. تاریخ ادبیات ، زندگی نامه شعرا و نویسندگان ( اعلام در بخش پایانی کتاب) تا چه حد ارزیابی می شود ؟ این بخش برای اطلاع بیشتر دانش آموزان با تاریخ ادبیات ، منظور شده است و در ارزیابی هدف اصلی نمی باشد هر چند که معلم می تواند بخش کوچکی از نمره آزمون شفاهی فارسی را به فعالیت ها ، تحقیق و پژوهش های ساده ای که در مورد زندگی نامه ی شعرا و نویسندگان توسط دانش آموزان انجام می گیرد ، منظور نماید. ۲۱. آیا می توان متنی با کلمات غلط داد تا دانش آموزان درست آن را بنویسند؟ چون همه ی دانش آموزان کلاس از حافظه ی دیداری بالایی برخوردار نیستند مناسب نمی باشد زیرا دیدن کلمات غلط و با آن چه در حافظه خود داشته است نظم و استحکام ساخت شناختی دانش آموزان ضعیف در حافظه ی دیداری را به هم می زند و ممکن است غلط های املایی او نیز بیشتر شود. پیشنهاد می گردد به جای این نوع تمرین ها از املای ناقص ( حذف حرف مهم در کلمه) بیشتر استفاده شود. ۲۲. قبل از تدریس یک درس چه نکاتی لازم است در نظر گرفته شود؟ 1. مطالعه کتاب راهنما و آشنایی با اهداف آن درس 2. توجه به متن و فعالیت های آن قبل از تدریس 3. در نظر گرفتن روش و یا روش های مناسب و علمی برای تدریس آن درس 4. در نظر گرفتن وسیله و یا رسانه ی آموزشی جهت تثبیت بهتر یادگیری 5. آوردن نمونه هایی از آثار نویسندگان مطرح شده در کلاس 6. پیش بینی کارپژوهشی و تحقیقی ساده برای آن درس در صورت نیاز 7. آماده نمودن بخش صوتی درس مورد نظر در لوح فشرده « گویا » 8. پیش بینی فعالیت گروهی و تدارک موضوع و یا موضوع های مناسب برای فعالیت 9. نحوه ی ارزیابی درست ،اصولی و کامل از بخش مورد تدریس جهت حرکت و تلاش بیشتر دانش آموزان 10. در نظر گرفتن دانش آموزان نیاز به تلاش در همه ی فعالیت ها از جمله خوانش متن و...

۱-  درس فارسی در هفته چند ساعت برنامه ریزی و هر درس تا چه مدت تدریس می شود؟ فارسی پایه ی ششم پنج ساعت در هفته است و بهتر است هر روز یك ساعت در برنامه به آن اختصاص داده شود هر چند كه می توان به جای یك روز ، دو ساعت در یك روز نیز برنامه ریزی شودو هر درس به طور كامل به مدت 7 یا 8 جلسه تدریس می شود.

۲-تدریس یك جلسه ی فارسی معمولاً چگونه است ؟ البته برای تدریس یك جلسه نمی توان محتوای ثابتی را در نظر گرفت ولی معمولاً به این صورت است كه جلسه ی اول متن درس و خودارزیابی آن و مابقی در جلسات بعدی تدریس می شود ولی باز به شرایط و زمانبندی كلاسی بستگی دارد.

۳- آیا در شروع تدریس ، متن درس بایستی توسط معلم  خوانده شود؟ البته هر چه قدر سعی كنیم خود دانش آموز برای خوانش و درك مطلب متن استقلال داشته باشد بهتر است ولی برای متون ادبی و سنگین تر از لحاظ درك مطلب ، خود معلم و یا سی دی گویا شروع كننده  ی خوانش متن خواهد بود تا درك مطلب بهتر و صحیح تر صورت گیرد.

۴- آیا لازم است معانی شعر و یا كلمات سنگین درس توسط دانش آموز در كتاب نوشته شود ؟ این كار به هیچ عنوان انجام نمی گیرد زیرا با این كار راه تلاش دانش آموز برای درك مطالب گرفته می شود و آن ها در درك مطلب به معلم وابسته خواهند بود بلكه بهتر است با خوانش چند بار ابیات و یا جملات، از دانش آموزان سوالاتی پرسیده شود تا برداشت خودشان را بیان كنند و اگر لازم باشد خودشان به واژه نامه ی انتهایی كتاب مراجعه كنند.

۵-درس فارسی در طول پنج جلسه در هفته چگونه برنامه ریزی می شود؟ البته برای این كار محدودیت خاصی وجود ندارد زیرا هر دو كتاب اهداف ادبیات فارسی را تكمیل می كنند ولی می توان با توجه به شرایط كلاسی هر كدام از كتاب های فارسی را برای ساعت خاصی برنامه ریزی كرد ولی بهتر آن است كه هر دو كتاب همراه دانش آموز باشد تا در شرایط لازم هر دو كتاب طبق زمان بندی آن تدریس گردد یعنی در برنامه به طور كلی فارسی(خوانداری و نوشتاری) گنجانده شود.

۶- آیا نیازی به دفتر املا( تقریری) و یا انشا با موضوع آزاد(یا تمرین بندنویسی) است ؟ تمرین های املایی و انشایی كتاب محدود است لذا جهت تكمیل و یا تقویت املا و انشا دفتری منظور می گردد و هر دوهفته یك بار املای تقریری یا انشا با موضوع آزاد برنامه ریزی می شود.(یك هفته در میان املای تقریری و هفته ی بعد به جای آن درس انشا با موضوع آزاد). فراموش نشود با توجه به شرایط و نیاز هر كلاس می توان به هر هفته یك ساعت املای تقریری افزایش داد.

۷- ارزشیابی صحیح املای فارسی چگونه صورت می گیرد؟ البته می توان در هر زمان و به هر گونه حتی با یك سوال یا یك املای تقریری ارزیابی انجام داد ولی بهترین و اصولی ترین ارزیابی این درس به این صورت است كه ده نمره به املای تقریری و ده نمره سوالاتی ارائه گردد كه به املا مربوط می شود. ( مانند صفحات دوم فارسی نوشتاری)

۸-ارزشیابی صحیح انشای فارسی چگونه صورت می گیرد؟ البته می توان در هر زمان و به هر گونه حتی با یك سوال یا یك موضوع انشا و یا با نوشتن یك بند ارزیابی انجام داد ولی بهترین و اصولی ترین ارزیابی این درس به این صورت است كه ده نمره به موضوع انشا و ده نمره سوالاتی ارائه گردد كه به انشا مربوط می شود. (مانند صفحات سوم فارسی نوشتاری)

۹-تا چه میزان حفظ شعر مورد تاكید است ؟ با حفظ شعر دانش آموزان به اهدافی  چون التذاذ روحی و فضای همخوانی ، تقویت حافظه ، درک معنایی اشعار ، گسترش واژگان ، آشنایی با شعر کهن و نو و... می رسند كه معلم می تواند با راه های مختلفی دانش آموزان را به حفظ شعر كمك و راهنمایی نماید ولی در این میان به تفاوت های فردی دانش آموزان و مدت زمان لازم برای حفظ شعر توجه می شود.

۱۰- آیا لازم است دانش آموزان همه ی اشعار بخوان و حفظ كن را از حفظ بخوانند ؟ حفظ همه ی اشعاربخوان و حفظ كن مورد انتظار است ولی با توجه به تفاوت های فردی حفظ تا دو مورد در آزمون شفاهی فارسی كفایت می كند.  

۱۱- آزمون شفاهی فارسی پایه ی ششم چگونه صورت می گیرد؟ البته این آزمون چون به صورت شفاهی انجام می گیرد فعالیت ها و توانمندی دانش آموزان در گذشته یا در طول مدت ارزیابی كمك زیادی به نمره ی این درس خواهد كرد ولی در مجموع خوانش صحیح از روی متن ، درك مطب (كلمات ، شعر و متن)، حفظ شعر و ... بیست نمره این درس را رقم می زنند.فراموش نگردد فقط دو نمره از این بیست نمره به حفظ شعر اختصاص داده می شود.

۱۲- آیا از متن های بخوان و بیندیش نیز می توان به دانش آموزان املا گفت ؟ در املا (نوشتن شكل خطی )یك اصل وجود دارد و آن این كه هر متنی را كه آموزش داده باشیم و از روی آن چند بار خوانده و تمرین شده باشد املاگفتن از آن مانعی ندارد هر چند آن متن به صورت نظم(شعر) باشد.

۱۳- آیا از متن اشعار بخوان و حفظ كن می توان در آزمون های كتبی استفاده كرد ؟ خیر، با توجه به اهدافی كه برای این نوع اشعار اشاره شد درك مطلب و یا برداشت دانش آموزان از ابیاتِ این گونه اشعار در آزمون های كتبی مناسب نیست هر چند درك مطلب و یا برداشت دانش آموزان از ابیات این اشعار در كلاس درس صورت می گیرد.

۱۴- آیا در املا با نگذاشتن علامت تشدید روی كلمات تشدیددار غلطی محسوب می گردد ؟ به هیچ وجه غلط محسوب       نمی شود زیرا كه تشدید از عناصر آوایی یك نوشته محسوب می شود و مانند حركات كوتاه ـَـِـُـ صرفاً به خوانش صحیح متن كمك می كند و ننوشتن آن غلطی محسوب نمی گردد . مانند : می برد ـ بنا  ؛ (حتی بهتر است علامت تشدید توسط مصحح روی كلماتی كه تشدید نگذاشته اند نوشته نشود تا متن دانش آموز از لحاظ روانی ، خدشه دار به نظر نیاید.)

۱۵-انجام فعالیت های كتاب فارسی در منزل مانعی ندارد؟ انجام این فعالیت ها به صورت انفرادی یا گروهی در كلاس درس پس از تمرین و توضیح نمونه هایی از آن و با نظارت معلم و یا سرگروه ها ، مورد انتظار است .

۱۶-آیا دانش آموزی كه در جمله سازی از كلمات به جای یك جمله ، دو ویا بیشتر جمله می سازد اشتباه گرفته شود ؟ همان طور كه می دانیم جمله سازی مقدمه انشانویسی است و جمله سازی با اهداف فهم ، كاربرد كلمه و رعایت نكات دستوری  انجام می شود و دانش آموزی كه جملاتی با توجه به این اهداف هر چند بیش از یك جمله می سازد به اهداف آن رسیده است هر چند هم اگر صرفاً یك جمله خواسته شده باشد نیز می تواند یك هدف باشد ولی بهتر است در آزمون های رسمی غلطی محسوب نگردد تا حق دانش آموز ضایع نگردد.

۱۷-اگر در جمله سازی به جای كلمه ی مورد نظر، تركیبی از آن با كلمه ای، جمله بسازد چگونه عمل شود ؟ همان طور كه می دانیم جمله سازی مقدمه انشانویسی است و جمله سازی با اهداف فهم ، كاربرد كلمه و رعایت نكات دستوری انجام می شود و دانش آموزی جمله سازی خود را  حتی با گسترش واژگان از طریق پیداكردن كلمات مناسب برای تركیب آن می سازد به اهداف آن رسیده است وغلط گرفتن از آن صحیح نیست مانند:«كتابِ مناسب» به جای «كتاب».كلمه مورد نظر از لحاظ معنایی در هر دو كلمه تفاوتی نكرده است ولی نباید كلمه به كلمه دیگر با معنای متفاوت تبدیل گردد به طور مثال به جای كلمه « كتاب» كلمه «كتابخانه» در جمله سازی مناسب نیست.

۱۸-دانش آموزانی كه در بند نویسی مشكل دارند چه باید كرد؟ در ابتدا این تمرین با موضوع های ساده توسط دانش آموزان تمرین می گردد و اصول و یا مراحل بند نویسی را آموزش می دهیم به طور مثال : قدم اول در بند نویسی تعیین موضوع و یا ایده اصلی است كه دانش آموز در ضرب المثل باید سعی كند موضوع اصلی را در ابتدا درك كند بعد از او می خواهیم در مرحله ی بعد موضوع های كوچك تر ( موضوع های محدود كننده موضوع اصلی) كه می توان برای موضوع اصلی در نظر گرفت را در چند كلمه بیان كند و بعد می خواهیم یكی از این ریزموضوع ها را با آوردن مثال و ... بسط و گسترش دهد و با یك جمله ، پایان خوبی برای بند خود داشته باشد.... بهتر است بند ها توسط دانش آموزان خوانده شود تا با روش قضاوت عملكرد ، معیارهای مناسبی برای بندنویسی مناسب، داشته باشند.

۱۹-اصطلاحات دستوری و یا نكات آموزشی بیشتر تا چه میزان لازم است معرفی گردد؟ در این كتاب ، در حد پایه اصطلاحات دستوری و نكات لازم برای آموزش آورده شده است و مابقی برای سال های آتی برنامه ریزی می شود و اشاره بیش از حد و دور ماندن از اهداف اصلی (تقویت مهارت های زبانی و فرازبانی) و حفظ اصطلاحات و تعاریف مناسب نمی باشد هر چند كه می توان به عنوان تحقیق و پژوهشی ساده توسط دانش آموزان، این امر در حد ضرورت خواسته شود.

۲۰- تاریخ ادبیات ، زندگی نامه شعرا و نویسندگان (اعلام در بخش پایانی كتاب) تا چه حد ارزیابی می شود ؟ این بخش برای اطلاع بیشتر دانش آموزان با تاریخ ادبیات ، منظور شده است و در ارزیابی هدف اصلی نمی باشد هر چند كه معلم می تواند بخش كوچكی از نمره آزمون شفاهی فارسی را به فعالیت ها ، تحقیق و پژوهش های ساده ای كه در مورد زندگی نامه ی شعرا و نویسندگان توسط دانش آموزان انجام می گیرد ، منظور نماید.

۲۱-آیا می توان متنی با كلمات غلط داد تا دانش آموزان درست آن را بنویسند؟ چون همه ی دانش آموزان كلاس از حافظه ی دیداری بالایی برخوردار نیستند مناسب نمی باشد زیرا دیدن كلمات غلط و با آن چه در حافظه خود داشته است نظم و استحكام ساخت شناختی دانش آموزان ضعیف در حافظه ی دیداری را به هم می زند و ممكن است غلط های املایی او نیز بیشتر شود. پیشنهاد می گردد به جای این نوع تمرین ها از املای ناقص ( حذف حرف مهم در كلمه) بیشتر استفاده شود.

۲۲-قبل از تدریس یك درس چه نكاتی لازم است در نظر گرفته شود؟ 1- مطالعه كتاب راهنما و آشنایی با اهداف آن درس 2-توجه به متن و فعالیت های آن قبل از تدریس 3- در نظر گرفتن روش و یا روش های مناسب و علمی برای تدریس آن درس 4- در نظر گرفتن وسیله و یا رسانه ی آموزشی جهت تثبیت بهتر یادگیری 5- آوردن نمونه هایی از آثار نویسندگان مطرح شده در كلاس6- پیش بینی كارپژوهشی و تحقیقی ساده برای آن درس در صورت نیاز 7-آماده نمودن بخش صوتی درس مورد نظر در لوح فشرده « گویا» 8-پیش بینی فعالیت گروهی و تدارك موضوع و یا موضوع های مناسب برای فعالیت9-نحوه ی ارزیابی درست ،اصولی و كامل از بخش مورد تدریس جهت حركت و تلاش
بیشتر دانش آموزان 10- در نظر گرفتن دانش آموزان نیاز به تلاش در همه ی فعالیت ها از جمله خوانش متن و... 
منبع:  www.afde.blogfa.com
با تشکر از ربانی، مدرس و سرگروه درس فارسی دوره ی ابتدایی استان قم

                                                                      

علوم ششم ابتدایی

بخش اول

(6836 KB)

بخش دوم

(8829 KB)

ریاضی ششم ابتدایی

مقدمه (269 KB)

بخش اول (4812 KB)

بخش دوم (3448 KB)

بخش سوم (2416 KB)

کتاب کار و فناوری

مقدمه (585 KB)

بخش اول (505 KB)

بخش دوم (496 KB)

بخش سوم (429 KB)

بخش چهارم (473 KB)

بخش پنجم (429 KB)

بخش ششم (665 KB)

فارسی (مهارت های خوانداری) ششم ابتدایی

مقدمه (944 KB)

بخش اول (7794 KB)

بخش دوم (1660 KB)

فارسی (مهارت های نوشتاری) ششم ابتدایی

بخش اول

(3309 KB)

بخش دوم

(606 KB)

هدیه های آسمان ششم ابتدایی

بخش اول (1433 KB)

بخش دوم (942 KB)

بخش سوم (1088 KB)

کتاب قرآن ششم ابتدایی

مقدمه (1923 KB)

بخش اول (1853 KB)

بخش دوم (1762 KB)

بخش سوم (2095 KB)

بخش چهارم (1815 KB)

بخش پنجم (2030 KB)

بخش ششم (1990 KB)

بخش هفتم (2139 KB)

بخش هشتم (2488 KB)

بخش نهم (1777 KB)

بخش دهم (1368 KB)

بخش یازدهم (1770 KB)

بخش دوازدهم (1871 KB)

بخش سیزدهم (1910 KB)

بخش چهاردهم (1631 KB)

بخش پانزدهم (2846 KB)

فهرست پایانی (145 KB)

کتاب کار تفکر و پژوهش

مقدمه (714 KB)

بخش اول (303 KB)

بخش دوم (317 KB)

بخش سوم (390 KB)

بخش چهارم (1155 KB)

مطالعات اجتماعی ششم ابتدایی

بخش اول (3989 KB)

بخش دوم (4539 KB)

بخش سوم (3701 KB)

کاربرگ (1721 KB

برنامههای درسی و مواد درسی پایه ششم ابتدایی تصویب وابلاغ شد

در هشتصدوپنجاهودومین جلسه شورایعالی آموزش و پرورش اهداف كلی، برنامههای درسی و مواد درسی پایه ششم ابتدایی تصویب شد و به امضای رئیسجمهور و رئیس شورایعالی آموزش و پرورش رسید.

         براساس این مصوبه وزارت آموزش و پرورش مكلف به برنامهریزی و ساماندهی فعالیتهای آموزشی و پرورشی دانشآموزان تا پایان دوره ابتدایی، تهیه و تدوین كتب درسی و مواد آموزشی پایه ششم ابتدایی گردید.

           تكمیل، تعمیق و تثبیت اهداف مصوب دوره ابتدایی متناسب با سند تحول بنیادین آموزش و پرورش همسو با برنامه درسی ملی، تربیت همهجانبه دانشآموزان در راستای دستیابی به مراتبی از حیات طیبه متناسب با موقعیتها و نیازهای جدید و پاسخ به اقتضائات آن و كسب آداب و مهارتهای ضروری برای ورود به دوره تحصیلی بعدی از اهداف كلی پایه ششم است.

       این گزارش میافزاید: تربیت عقلانی و تقویت تفكر و تعقل، تعمیق باور به ارزشمندی نهاد خانواده، وطن، فرهنگ و هویت اسلامی ـ ایرانی و ارج نهادن به میراث فرهنگی، قانون، صداقت و پاكی، تقویت باور به هدفمندی خلقت، آیه بودن آن، ارزشمندی مخلوقات مدارك قوانین و زیباییهای جهان آفرینش، آشنایی با آداب و مهارتهای زندگی و ... از اهداف برنامههای درسی پایه ششم عنوان شده در این مصوبه است.

قرآن (3 ساعت)

تعلیمات دینی و اخلاق(2 ساعت)

زبان و ادبیات فارسی(5 ساعت)

مطالعات اجتماعی و آداب زندگی(3ساعت)

ریاضیات(4 ساعت)

علوم تجربی(2 ساعت)

هنر(2 ساعت)

سلامت و تربیتبدنی(2 ساعت)

 تفكر و پژوهش(1ساعت)

و كار و فناوری(1 ساعت)

دروس تعیینشده برای پایه ششم در این مصوبه است كه جمعاً 25 ساعت میباشد و یك ساعت از درس قرآن به صورت تجمیعی برای تقویت روخوانی و روانخوانی و انس با قرآن اختصاص مییابد.

همچنین، مجموع ساعات درسی سالانه دوره ابتدایی شامل 850 ساعت تعیین شده است.

منبع خبر: مركز اطلاعرسانی و روابطعمومی وزارت آموزش و پرورش        تاریخ خبر: 23/11/90

کتاب راهنمای هنر برای معلمان چهارم، پنجم و ششم ابتدایی 91

روش تدریس فارسی ششم ابتدایی 91



كتاب معلم تفكرو پژوهش ششم

مقدمه (103 KB)

بخش اول (268 KB)

بخش دوم (616 KB)

بخش سوم (489 KB)